Azərbaycan Millət vəkili Məşhur Məmmədov, “
Milli mədəniyyətimizin qüdrətli hamisi..”, ÖZEL

Millət vəkili Məşhur Məmmədov,

Hər bir dövlətin, xalqın gələcəyi və inkişaf səviyyəsi vətəndaşının malik olduğu elmi, mədəniyyəti, incəsənəti ilə ölçülür. Tarixi şəxsiyyətlərin həyat və fəaliyyəti barədə oxuyanda şahidi oluruq ki, əbədilik qazanmış dahi şəxsiyyətlərin elmə, elm xadimlərinə, ziyalılara, mədəniyyətə, mədəniyyət xadimlərinə, incəsənətə, incəsənət xadimlərinə münasibəti, qayğısı diqqət çəkib. Bu fəaliyyət sahələrinin inkişafına verdikləri töhfələr onların əbədiyaşarlığını təmin edən başlıca amillərdən birinə çevrilib. Bu baxımdan müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu, xalqımızın Ümummilli lideri Heydər Əliyevin Azərbaycan elminin, mədəniyyət və incəsənətinin inkişafındakı xidmətləri də misilsizdir. Mədəniyyət və incəsənət sahəsində qazanılan nailiyyətləri dövlət quruculuğu prosesinin mühüm şərti kimi nəzərdən keçirmiş Ulu Öndərimiz Azərbaycana rəhbərliyinin bütün dövrlərində bu sahəyə diqqət və qayğısını əsirgəməmiş, daim milli mədəniyyətimizin qüdrətli hamisi kimi çıxış etmişdir. O, bütövlükdə Azərbaycan ziyalılarına, mədəniyyət adamlarına həmişə yüksək qiymət vermiş, diqqət və qayğı göstərmişdir

Ümummilli lider Heydər Əliyev hər zaman həm onları müdafiə edir, həm də onların dəstəyinə arxalanırdı.

Hakimiyyətə gəldiyi ilk illərdə Ulu Öndərin Qazaxda Molla Pənah Vaqifin ev-muzeyinin yaradılması qərarını verməsi öz dövrü üçün böyük ədəbi hadisə olmaqla yanaşı, milli hadisə idi.

30 oktyabr 1997-ci il tarixdə Azərbaycan Yazıçılarının X Qurultayında Ulu öndər Heydər Əliyev demişdir: – “Vaqifin vəfatından 200 il sonra biz Şuşada onun məzarı üzərində əzəmətli bir məqbərə ucaltdıq. Bu, həm Vaqifin yaradıcılığına, həm də, ümumiyyətlə, ədəbiyyata, şerə, mədəniyyətə olan münasibətimiz idi”.

1980-ci il dekabrın 11-də Naxçıvan şəhərində Hüseyn Cavid kimi bir şəxsiyyətin ev-muzeyinin yaradılması qərarına imza atmaq həmin zaman kəsiyi üçün cəsarət tələb edirdi, mühüm bir hadisə idi. Bir imperiyanın məhv etdiyi bir dahini hələ o imperiyanın mövcud olduğu bir zamanda, məhvindən yarım əsr keçməmiş öz vətəninə təmtəraqlı surətdə təhvil vermək tarixi ədalətsizlik üzərində milli qələbə idi. Bu qələbəni xalqa, ədəbiyyat cameəsinə məhz Ulu öndər Heydər Əliyev bəxş etdi.

10 iyun 1995-ci il tarixdə Böyük Azərbaycan şairi və dramaturqu Hüseyn Cavidin məqbərəsinin və ev-muzeyinin yaradılması ilə bağlı müşavirədə Ulu Öndər söyləmişdir: – “Hüseyn Cavid bizim üçün doğrudan da əzizdir. O, tariximizdə böyük bir şəxsiyyətdir və böyük bir irs qoyub. Xalqımız, tariximiz nə qədər yaşayacaqsa, Hüseyn Cavidin irsi də o qədər yaşayacaq və xalqımız ondan istifadə edəcək.”

1969-cu ildə ölkə rəhbəri təyin edilən Heydər Əliyev 1970-ci ildə Rəsul Rzanın 60 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasına nail olur. Bu, o dövr üçün yazarlara böyük etimadın göstəricisi idi. Bu göstərici hər il daha da artır, daha geniş arenanı əhatə edirdi. Belə ki, 1973-cü ildə həm Nigar Rəfibəylinin 60, həm də Nəbi Xəzrinin 50 illik yubileyləri böyük təntənə ilə gerçəkləşdirilir. Həmin dövrdə klassiklərə olan diqqətdən danışarkən ilbəil keçirilən yubiley tədbirlərini xatırlamaq lazımdır. 1972-ci ildə Nəriman Nərimanovun 100 illik yubileyi qeyd edilməklə bərabər, heykəlinin ucaldılması ədəbiyyat tariximiz üçün önəmli hadisə idi. Həmçinin 1973-cü il sentyabrın 13-də İmadəddin Nəsiminin 600 illik yubileyinin Bakı ilə yanaşı, Moskvada da keçirilməsi bütün imperiyanı Azərbaycana diqqət ayırmağa sövq etmək demək idi. Nəticədə 1980-ci ildə Bakıda Nəsiminin abidəsi qoyuldu. Qarşıdan bəşəri şair Nizami Gəncəvinin yubileyləri gəlirdi. Bu münasibətlə 1979-cu ildə “Azərbaycanın böyük şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin irsinin öyrənilməsini, nəşrini və təbliğini daha da yaxşılaşdırmaq tədbirləri haqqında” qərar qəbul edilir. Dövrün bütün ziddiyyətlərinə baxmayaraq, qərarda Nizami Gəncəvinin məhz Azərbaycan şairi olmasının qabarıq vurğulanması siyasətin ədəbiyyatda qələbəsi idi. Bu, o demək idi ki, böyük bir imperiya Nizami Gəncəvini Azərbaycan şairi olaraq öyrənir və təbliğ edirdi. Qərarın icrasından irəli gələrək 1981-ci ildə şairin 840, 1991-ci ildə isə 850 illiyi dövlət səviyyəsində keçirildi.
Heydər Əliyev 1982-ci il yanvarın 15-də Şuşada M.P.Vaqifin məqbərəsinin açılışında iştirak edir. Bu hadisənin tarixi əhəmiyyətini həmin tədbirin iştirakçısı və şahidi olmuş şairlərimiz sonralar əsərlərində xüsusi qeyd ediblər. Bütün bunlarla yanaşı, onun hakimiyyətinin birinci mərhələsində istər müasir, istərsə də klassik şair və yazıçıların yubileylərinə xüsusi qayğıkeşliklə yanaşmasını unutmaq olmaz.
1990-cı illərdə ölkəmizin düçar edildiyi ədalətsiz müharibənin fəsadlarına baxmayaraq, Heydər Əliyev yenə də ədəbiyyat sahəsinə öz diqqət və qayğısını azaltmırdı. 1994-cü ildə satirik qələm ustası Cəlil Məmmədquluzadənin 125 illik yubileyinin keçirilməsi həmin çətinliklər dövründə böyük hadisə idi. Həmçinin Azərbaycanın azadlıq mücadiləsində fərqlənən şairlərin dövlət tərəfindən mükafatlandırılması milli müstəqilliyə xidmət edirdi. 1995-ci ildə ilk dəfə ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən Bəxtiyar Vahabzadəyə verilən “İstiqlal” ordeninə sonralar Məmməd Araz və Xəlil Rza Ulutürk də layiq görüldülər.

Ümummilli lider Heydər Əliyev sovet hakimiyyəti illərində olduğu kimi, müstəqillik illərində də yazıçıların qurultayında iştirak edib. 1997-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin X qurultayında iştirakı yazarlar üçün böyük etimad idi. Həmin qurultayın səmərəli nəticəsi olaraq Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin mətbu orqanları olan “Azərbaycan”, “Ulduz”, “Qobustan”, “Literaturnıy Azerbaydjan” jurnalları və “Ədəbiyyat qəzeti” dövlət tərəfindən maliyyələşdirilərək nəşr edilməyə başlandı

Ulu Öndər Heydər Əliyev görkəmli Azərbaycan ziyalı və incəsənət xadimləri haqqında sitatlar söyləmişdir. 21 sentyabr 1993-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasında ziyalılarla görüşdə Heydər Əliyev demişdir: “Biz Nizamidən, Füzulidən danışarkən onları təkcə şair kimi deyil, böyük filosoflar kimi, dünyaya, dünya mədəniyyətinə, elminə böyük töhfələr vermiş mütəfəkkirlər kimi tanıtmalıyıq.”

18 sentyabr 1994-cü il tarixdə Böyük dirijor və bəstəkar Niyazinin ev-muzeyinin təntənəli açılışında Ulu Öndər söyləmişdir: “Azərbaycan xalqı qarşısında Niyazinin əvəzsiz xidmətləri vardır. O, Azərbaycan professional musiqisinin yaranmasında və inkişafında böyük səylər göstərmiş və bu xidmətləri xalqımız heç vaxt unutmayacaqdır.”
17 oktyabr 1997-ci il tarixdə Müslüm Maqomayevin yubiley gecəsində Ulu Öndər çıxışında söyləmişdir: – “Müslüm Maqomayev nadir və bənzərsiz müğənnidir, Allah vergisidir, ancaq eyni zamanda özünün gərgin, yorulmaq bilməyən zəhməti ilə cilalanmış istedaddır. Onu fərqləndirən bir cəhət də istedadının çoxşaxəli olmasıdır. Onun gözəl səsi, əla ifa texnikası var. O, gözəl oxuyur, musiqi alətlərində gözəl ifa edir, çoxlu gözəl mahnılar bəstələyib. Gözəl şəkil çəkməsinə, heykəltəraşlıq istedadına gəldikdə, bu da məlumdur. Görün, bir insanda nə qədər çoxşaxəli, böyük istedad cəmləşibdir. Sevinirik ki, bizim Azərbaycanın belə övladı, Azərbaycan musiqisinin, Azərbaycan incəsənətinin belə layiqli nümayəndəsi var və indiyədək olduğu və getdiyi bütün dünya ölkələrində özünü və bizim mədəniyyətimizi, musiqimizi və xalqımızı şöhrətləndirir.”

13 oktyabr 2001-ci il tarixdə Dahi sənətkar Rəşid Behbudovun xatirə gecəsində Ulu Öndər demişdir: – “Rəşid Behbudov dünyanı dolaşmış ilk Azərbaycan müğənnisidir, musiqiçisidir”.

Öz xalqını və ziyalısını dərindən sevən Heydər Əliyev fəaliyyəti dövründə respublikanın elm və mədəniyyətinin yüksəlişi, xalqın güzəranının yaxşılaşması uğrunda apardığı mübarizədə Azərbaycan ziyalılarının inkişafına da da daim diqqət yetirmişdir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin mədəniyyət və incəsənət adamları barədə söylədikləri xoş sözlər kitablara sığmayacaq qədər çoxdur.

Azərbaycana rəhbərlik etdiyi bütün illərdə Ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan ziyalılarının və incəsənət xadimlərinin himayədarı olub.

 

Ülker Piriyeva/ Azerbaycan

VEFATININ 19.YILINDA  HAYDAR ALİYEV

ABDULLAH YİĞİT-İSTANBUL

 

VEFATININ 19.YILINDA  HAYDAR ALİYEV

Azerbaycan Cumhuriyetinin bağımsızlığını elde etmesi ve milletler ailesinde saygın bir yer edinmesinin mimarı, ulu önder, Umummilli lider Haydar ALİYEV’in aramızdan ayrılışının üzerinden 19 yıl geçti.

Cumhurbaşkanı merhum Haydar Aliyev, bütün ömrünü Azerbaycan halkına hizmetle geçirdi. Cumhurbaşkanlığı döneminde ise, müşterek vatan, engin milli tarih, milli edebiyat ve ülkenin parlak geleceği” gibi değerler etrafında ‘ahali’nin “millet” haline gelmesini sağladı.

Cumhurbaşkanlığı görevine başlarken demişti ki, “Müstakil Azerbaycan ebedi olacaktır, sarsılmaz olacaktır, dönmez olacaktır ve Azerbaycan’ın bugünkü genç nesli gelecek Azerbaycan’ı daha da yükseklere kaldıracadır.”

Sağlığında Azerbaycan devletinin istikbalini sarsılmaz temeller üzerine inşa etti. Milletin birliğini gerçekleştirdi, huzuru, refahı artırdı. Azerbaycan’ı bölgenin ve dünyanın en saygın devleti haline getirdi.

Oğlu ve yolunun takipçisi şimdiki Cumhurbaşkanımız, Muzaffer Başkomutan İlham ALİYEV devraldığı bayrağı daha da yükseklere çıkardı. En önemlisi KARABAĞ’ın düşman işgalinden kurtarılması vasiyetini yerine getirerek sadece Azerbaycanlıların değil, bütün Türk dünyasının yüreğine su serpti.

TÜRKİYE AZERBAYCAN DERNEKLER FEDERASYONU (TADEF) olarak, vefatının 19.yılında Merhum Cumhurbaşkanımızı rahmetle, minnetle, şükranla yad ediyoruz.

Fikirleri yolumuza ışık tutmaya devam edecektir.

Ruhu şad olsun.

YK Başkanı
Adalet TURAN